මෙන්න රතන සූත්රය ගැන කියලා දෙනව
බුදුදහමේ එන ඉතාමත් බලගතු මෙන්ම සුවිශේෂී දේශනාවක් ලෙස රතන සූත්රය හඳුන්වන්න පුළුවන්. මෙය ප්රධාන වශයෙන්ම ආරක්ෂාව සහ ආශිර්වාදය පතා සජ්ඣායනා කරන "සතර බණවර" පිරිත් පොතේ අඩංගු ප්රධාන සූත්රයකි.
රතන සූත්රය පිළිබඳ වැදගත් කරුණු කිහිපයක් පහතින් දැක්වේ:
මෙම සූත්රය දේශනා කිරීමට හේතු වූයේ එදා දඹදිව විසාලා මහනුවර ඇති වූ දරුණු ව්යසනයන් තුනකි. මෙය "තුන්බිය" ලෙස හඳුන්වයි:
දුර්භික්ෂ බිය: ආහාර හිඟකම නිසා ඇති වූ සාගින්න.
අමුනුෂ්ය බිය: අමනුෂ්ය බලපෑම් සහ කරදර.
රෝග බිය: වසංගත රෝග පැතිර යාම.
මෙම උවදුරු දුරු කිරීම සඳහා බුදුරජාණන් වහන්සේ විසාලා මහනුවරට වැඩම කර, ආනන්ද හිමියන්ට මෙම සූත්රය උගන්වා නගරය වටා සජ්ඣායනා කරමින් පිරිත් පැන් ඉසීමට උපදෙස් දුන් සේක.
රතන සූත්රය ගාථා 17කින් සමන්විත වේ. මෙහි ප්රධාන වශයෙන්ම අවධාරණය කරන්නේ තෙරුවන්ගේ (බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ) අසිරිමත් ගුණාංගයි.
සත්ය ක්රියාව: "මේ උතුම් තෙරුවන්ගේ ගුණානුභාවය සත්යයකි. ඒ සත්ය බලයෙන් සියලු සත්ත්වයින්ට සෙතක් ශාන්තියක් වේවා" යන අර්ථය ඇතිව මෙහි සෑම ගාථාවක්ම අවසානයේ "ඒතේන සච්චේන සුවත්ථි හෝතු" ලෙස සඳහන් වේ.
පළමු ගාථා දෙකෙන් දෙවියන්ට ආරාධනා කර, මිනිසුන්ට ආරක්ෂාව සලසන ලෙස ඉල්ලා සිටියි.
අනෙකුත් ගාථාවලින් බුදුගුණ, දහම්ගුණ සහ සඟගුණ විස්තර කෙරේ.
අසනීප තත්ත්වයන්ගෙන් සහ වසංගතවලින් ආරක්ෂා වීමට.
නිවෙස්වලට සහ ව්යාපාරික ස්ථානවලට ආශිර්වාද ලබා ගැනීමට.
සිතට ඇති වන බිය සහ නොසන්සුන් බව දුරු කර ගැනීමට.
අමනුෂ්ය දෝෂ සහ ග්රහ අපලවලින් මිදීමට.
රතන සූත්රය හුදෙක් ශබ්දයක් පමණක් නොව, එහි අර්ථය වටහාගෙන ශ්රද්ධාවෙන් යුතුව ශ්රවණය කිරීමෙන් හෝ සජ්ඣායනා කිරීමෙන් වැඩි අනුභාවයක් ලැබෙන බව බෞද්ධ විශ්වාසයයි.
ඔබට මෙම සූත්රයේ අඩංගු ගාථාවල සිංහල තේරුම හෝ එය සජ්ඣායනා කළ යුතු නිවැරදි ක්රමය ගැන දැනගැනීමට අවශ්යද?
පැහැදිලියි. ඔබගේ උනන්දුව ඉතාමත් අගය කරනවා. රතන සූත්රයේ අඩංගු ගාථාවල සාරාංශගත අර්ථය සහ එය සජ්ඣායනා කළ යුතු නිවැරදි පිළිවෙත පහත පරිදි විස්තර කළ හැකියි:
රතන සූත්රය ගාථා 17කින් සමන්විත වන අතර, එහි අර්ථය කොටස් කිහිපයකට බෙදා දැක්විය හැකියි:
දෙවියන්ට ආරාධනා කිරීම: සූත්රයේ පළමු ගාථා දෙකෙන් දෙවියන්ට ආරාධනා කරනු ලබන අතර, මිනිසුන්ට මෙත් සිත පතුරුවා ඔවුන්ව ආරක්ෂා කරන ලෙස දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
තෙරුවන්ගේ ගුණ වර්ණනාව: අනෙකුත් ගාථාවලින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ, ශ්රී සද්ධර්මයේ සහ මහා සංඝරත්නයේ ඇති අසිරිමත් සහ අසදෘශ ගුණාංග විස්තර කෙරේ.
සත්ය ක්රියාව (Truth Act): මෙහි සෑම ගාථාවක්ම අවසානයේ "ඒතේන සච්චේන සුවත්ථි හෝතු" යන පාඨය සඳහන් වේ. මෙහි සරල අර්ථය වන්නේ:
"මේ උතුම් තෙරුවන්ගේ ගුණානුභාවය සත්යයකි. ඒ සත්ය බලයෙන් සියලු සත්ත්වයින්ට සෙතක් ශාන්තියක් වේවා!" යන්නයි.
විසාලා මහනුවර පැවති උවදුරු දුරු කිරීම සඳහා බුදුරජාණන් වහන්සේ අනුගමනය කළ සහ උපදෙස් දුන් ක්රමවේදය මෙසේය:
පිරිත් පැන් භාවිතය: බුදුරජාණන් වහන්සේ ආනන්ද හිමියන්ට මෙම සූත්රය උගන්වා, එය සජ්ඣායනා කරමින් නගරය වටා පිරිත් පැන් ඉසීමට උපදෙස් දුන් සේක. අදටත් පිරිත් සජ්ඣායනා කිරීමේදී පිරිත් පැන් සහ පිරිත් නූල් භාවිත කරන්නේ මේ නිසාය.
අර්ථය වටහා ගැනීම: සූත්රය සජ්ඣායනා කිරීමේදී එහි ශබ්දයට පමණක් සීමා නොවී, එහි අර්ථය ද වටහා ගැනීම වැදගත් වේ.
ශ්රද්ධාව සහ අවබෝධය: අර්ථය වටහාගෙන ශ්රද්ධාවෙන් යුතුව ශ්රවණය කිරීමෙන් හෝ සජ්ඣායනා කිරීමෙන් වැඩි අනුභාවයක් සහ ආශිර්වාදයක් ලැබෙන බව බෞද්ධ විශ්වාසයයි.
රතන සූත්රය සජ්ඣායනා කිරීමෙන් දුර්භික්ෂ, අමුනුෂ්ය සහ රෝග යන "තුන්බිය" දුරු කරගෙන ආරක්ෂාව සලසා ගත හැකියි.
මෙම සූත්රය සජ්ඣායනා කරන විට නිවසේ හෝ වටපිටාවේ තිබිය යුතු පිළිවෙළ ගැන තවදුරටත් දැනගන්න කැමතිද?
රතන සූත්රය සජ්ඣායනා කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු පිළිවෙළ සහ වටපිටාව සකස් කරගත යුතු ආකාරය පිළිබඳව ලබා දී ඇති කරුණු මෙසේ සාරාංශ කළ හැකියි:
පිරිත් පැන් සහ පිරිත් නූල් සූදානම් කර ගැනීම: බුදුරජාණන් වහන්සේ ආනන්ද හිමියන්ට මෙම සූත්රය උගන්වා, එය සජ්ඣායනා කරමින් නගරය වටා පිරිත් පැන් ඉසීමට උපදෙස් දුන් සේක. මෙම ඓතිහාසික පුවත පදනම් කරගෙන අදටත් පිරිත් සජ්ඣායනා කිරීමේදී පිරිත් පැන් සහ පිරිත් නූල් භාවිත කිරීම සිදු කෙරේ.
අර්ථය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම: සූත්රය සජ්ඣායනා කිරීමේදී එහි ශබ්දයට පමණක් සීමා නොවී, එහි අර්ථය ද වටහා ගැනීම ඉතාමත් වැදගත් කරුණකි.
ශ්රද්ධාව සහ අවබෝධය පවත්වා ගැනීම: අර්ථය වටහාගෙන ශ්රද්ධාවෙන් යුතුව ශ්රවණය කිරීමෙන් හෝ සජ්ඣායනා කිරීමෙන් වැඩි අනුභාවයක් සහ ආශිර්වාදයක් ලැබෙන බව බෞද්ධ විශ්වාසයයි.
තුන්බිය දුරු කිරීමේ අරමුණ: දුර්භික්ෂ, අමුනුෂ්ය සහ රෝග යන "තුන්බිය" දුරු කරගෙන ආරක්ෂාව සලසා ගැනීමේ අරමුණින් මෙම සජ්ඣායනය සිදු කරනු ලබයි.
මෙම පිළිවෙළ අනුගමනය කිරීමෙන් රතන සූත්රයේ සැබෑ අනුභාවය ලබා ගැනීමට ඔබට හැකි වේ. මෙය සජ්ඣායනා කිරීමේදී සිතේ පැවතිය යුතු "සත්ය ක්රියාව" පිළිබඳව තවදුරටත් පැහැදිලි කිරීමක් අවශ්යද?
රතන සූත්රයේ එන "සත්ය ක්රියාව" පිළිබඳ වැඩිදුර පැහැදිලි කිරීමක් පහතින් දැක්වේ:
රතන සූත්රය පුරාවටම ප්රධාන වශයෙන් අවධාරණය කෙරෙන්නේ තෙරුවන්ගේ ගුණානුභාවය පදනම් කරගෙන සිදුකරන සත්ය ක්රියාවයි.
සත්ය ක්රියාව යනු කුමක්ද?: "සත්ය ක්රියාව" යනු කිසියම් සත්ය වූ දෙයක් ප්රකාශ කර, එම සත්යයේ බලයෙන් යහපතක් හෝ ආරක්ෂාවක් ප්රාර්ථනා කිරීමයි.
ප්රධාන පාඨය: රතන සූත්රයේ සෑම ගාථාවක්ම අවසානයේ "ඒතේන සච්චේන සුවත්ථි හෝතු" යන පාඨය සඳහන් වේ. මෙහි සරල අර්ථය වන්නේ, "මෙම උතුම් තෙරුවන්ගේ ගුණානුභාවය සත්යයකි; ඒ සත්ය බලයෙන් (සියලු සත්ත්වයින්ට) සෙතක් ශාන්තියක් වේවා!" යන්නයි.
තෙරුවන්ගේ ගුණ පදනම් කර ගැනීම: මෙම සූත්රයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ, ශ්රී සද්ධර්මයේ සහ මහා සංඝරත්නයේ ඇති අසිරිමත් සහ අසදෘශ ගුණාංග සත්ය ලෙස ප්රකාශ කරමින් ආශිර්වාද ප්රාර්ථනා කරනු ලබයි.
ප්රතිඵලය: විසාලා මහනුවර පැවති දුර්භික්ෂ, අමුනුෂ්ය සහ රෝග යන "තුන්බිය" දුරු කිරීමට පදනම් වූයේ මෙම සත්ය ක්රියාවේ බලයයි.
සිතේ පැවතිය යුතු තත්ත්වය: මෙම සත්ය ක්රියාවේ නියම අනුභාවය ලබා ගැනීමට නම්, එම ගුණ කෙරෙහි පවතින ශ්රද්ධාව සහ අර්ථය පිළිබඳ අවබෝධය සිත තුළ පැවතීම අත්යවශ්ය වේ.
මේ අනුව, රතන සූත්රය සජ්ඣායනා කිරීමේදී තෙරුවන්ගේ ගුණ සත්යයක් බවත්, එම සත්ය බලයෙන් තමන්ට සහ ලෝකයට සෙතක් වන බවත් දැඩිව විශ්වාස කිරීම සත්ය ක්රියාවේ මූලික අංගය වේ.
ඔබට රතන සූත්රයේ එන තවත් කරුණු හෝ සූත්රයේ අඩංගු සුවිශේෂී ගාථාවල තේරුම් පිළිබඳව දැන ගැනීමට අවශ්යද?
රතන සූත්රයේ අඩංගු ගාථාවල සුවිශේෂී අර්ථයන් සහ තවත් වැදගත් කරුණු කිහිපයක් මෙසේ විස්තර කළ හැකියි:
රතන සූත්රය ගාථා 17කින් සමන්විත වන අතර ඒවා ප්රධාන කොටස් කිහිපයකට බෙදා දැක්විය හැකියි:
දෙවියන්ට කරන ආරාධනය (1-2 ගාථා): මෙහිදී අහසේ සහ පොළොවේ වසන සියලු දෙවියන්ට ආරාධනා කරනු ලබයි. මිනිසුන් දිවා රෑ දෙකෙහි දෙවියන්ට පින් පමුණුවන බැවින්, ඔවුන් කෙරෙහි මෙත් සිත පතුරුවා ආරක්ෂාව සලසන ලෙස මෙහිදී දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
බුදුගුණ වර්ණනාව: මෙලොව හෝ පරලොව ඇති කිසිදු වටිනා රත්නයක් බුදුරජාණන් වහන්සේ හා සමාන නොවන බවත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ තුළ ඇති ඒ උතුම් ගුණය සත්යයක් බවත් මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ.
දහම්ගුණ වර්ණනාව: කෙලෙස් නැසීම, නොඇලීම සහ අමා නිවන වැනි උතුම් ධර්මයේ ගුණාංග මෙහි විස්තර කෙරේ. ධර්මය තුළ පවතින අසමසම ගුණය සත්යයක් බව මෙහිදී ප්රකාශ කරයි.
සඟගුණ වර්ණනාව: සූත්රයේ වැඩි ගාථා සංඛ්යාවකින් වර්ණනා කෙරෙන්නේ ආර්ය මහා සංඝරත්නයේ ගුණයන්ය. විශේෂයෙන්ම මඟඵල ලැබූ අෂ්ටාර්ය පුද්ගලයන්ගේ ගුණ සහ ඔවුන්ට දෙන දානය මහත්ඵල වන ආකාරය මෙහි විස්තර වේ.
ඓතිහාසික පසුබිම: රතන සූත්රය දේශනා කළේ විසාලා මහනුවර පැවති "තුන්බිය" (දුර්භික්ෂ, අමුනුෂ්ය, රෝග) දුරු කිරීම සඳහාය.
දේශනා කළ ස්ථානය: බුදුරජාණන් වහන්සේ විසාලා මහනුවරට වැඩම කර, ආනන්ද හිමියන්ට මෙම සූත්රය උගන්වා නගරය වටා සජ්ඣායනා කරමින් පිරිත් පැන් ඉසීමට උපදෙස් දුන් සේක.
සුවිශේෂී බලය: මෙම සූත්රය ආරක්ෂාව සහ ආශිර්වාදය පතා සජ්ඣායනා කරන "සතර බණවර" පිරිත් පොතේ අඩංගු ප්රධානතම සූත්රයකි.
සත්ය ක්රියාවේ ශක්තිය: සෑම ගාථාවක් අවසානයේම ඇති "ඒතේන සච්චේන සුවත්ථි හෝතු" (මේ සත්ය බලයෙන් සෙතක් වේවා) යන පාඨය තුළින් සත්ය ක්රියාවේ බලය ක්රියාත්මක වේ.
රතන සූත්රයේ අර්ථය වටහාගෙන ශ්රද්ධාවෙන් යුතුව ශ්රවණය කිරීමෙන් හෝ සජ්ඣායනා කිරීමෙන් මෙලොව හා පරලොව යහපත සැලසෙන බව බෞද්ධ විශ්වාසයයි.
ඔබට සූත්රයේ අඩංගු යම් නිශ්චිත ගාථාවක අර්ථය හෝ රතන සූත්රය සජ්ඣායනා කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු තවත් වත්පිළිවෙත් ගැන දැනගැනීමට අවශ්යද?
රතන සූත්රයේ එන සුවිශේෂී ගාථාවල අර්ථයන් සහ එය සජ්ඣායනා කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු වත්පිළිවෙත් පිළිබඳ වැඩිදුර විස්තර පහතින් දැක්වේ:
රතන සූත්රය ගාථා 17කින් සමන්විත වන අතර, එහි ප්රධාන ගාථා කිහිපයක අර්ථය මෙසේය:
දෙවියන්ට ආරාධනා කිරීම (1-2 ගාථා): අහසේ සහ පොළොවේ වසන සියලු දෙවියන්ට සූත්ර ශ්රවණයට ආරාධනා කරන අතර , මිනිසුන් දිවා රෑ දෙකෙහි දෙවියන්ට පින් පමුණුවන බැවින් ඔවුන් කෙරෙහි මෙත් සිත පතුරුවා ආරක්ෂාව සලසන ලෙස ඉල්ලා සිටියි.
බුදුගුණ වර්ණනාව: මෙලොව හෝ පරලොව ඇති කිසිදු වටිනා රත්නයක් බුදුරජාණන් වහන්සේ හා සමාන නොවන බවත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ තුළ ඇති ඒ උතුම් ගුණය සත්යයක් බවත් මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ.
දහම්ගුණ වර්ණනාව: කෙලෙස් නැසීම, නොඇලීම සහ අමා නිවන වැනි උතුම් ධර්මයේ ගුණාංග විස්තර කෙරෙන අතර , ධර්මය තුළ පවතින අසමසම ගුණය සත්යයක් බව ප්රකාශ කරයි.
සඟගුණ වර්ණනාව: මඟඵල ලැබූ අෂ්ටාර්ය පුද්ගලයන්ගේ ගුණ සහ ඔවුන්ට දෙන දානය මහත්ඵල වන ආකාරය විස්තර කෙරේ. සූත්රයේ වැඩි ගාථා සංඛ්යාවකින් වර්ණනා කෙරෙන්නේ ආර්ය මහා සංඝරත්නයේ ගුණයන්ය.
සූත්රයේ නියම අනුභාවය ලබා ගැනීම සඳහා පහත වත්පිළිවෙත් අනුගමනය කිරීම වැදගත් වේ:
පිරිත් පැන් සහ පිරිත් නූල්: බුදුරජාණන් වහන්සේ ආනන්ද හිමියන්ට මෙම සූත්රය උගන්වා නගරය වටා පිරිත් පැන් ඉසීමට උපදෙස් දුන් ඓතිහාසික පුවත පදනම් කරගෙන , අදටත් පිරිත් සජ්ඣායනා කිරීමේදී පිරිත් පැන් සහ පිරිත් නූල් භාවිත කරනු ලබයි.
අර්ථය කෙරෙහි අවධානය: සූත්රය සජ්ඣායනා කිරීමේදී ශබ්දයට පමණක් සීමා නොවී, එහි අර්ථය වටහා ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ.
ශ්රද්ධාව සහ අවබෝධය: අර්ථය වටහාගෙන ශ්රද්ධාවෙන් යුතුව ශ්රවණය කිරීමෙන් හෝ සජ්ඣායනා කිරීමෙන් වැඩි අනුභාවයක් සහ ආශිර්වාදයක් ලැබේ.
සත්ය ක්රියාවේ ශක්තිය: සෑම ගාථාවක් අවසානයේම ඇති "ඒතේන සච්චේන සුවත්ථි හෝතු" (මේ සත්ය බලයෙන් සෙතක් වේවා) යන පාඨය සජ්ඣායනා කරන විට , තෙරුවන්ගේ ගුණ සත්යයක් බවත් එම බලයෙන් සෙතක් වන බවත් දැඩිව විශ්වාස කළ යුතුය.
මෙම පිළිවෙත් අනුගමනය කරමින් රතන සූත්රය සජ්ඣායනා කිරීමෙන් විසාලා මහනුවර පැවති දුර්භික්ෂ, අමුනුෂ්ය සහ රෝග යන "තුන්බිය" දුරු වූවා සේ , මෙලොව හා පරලොව යහපත සලසා ගත හැකිය.
ඔබට රතන සූත්රය දේශනා කිරීමට හේතු වූ විසාලා මහනුවර ඓතිහාසික පුවත පිළිබඳ වැඩි විස්තර දැන ගැනීමට අවශ්යද?
COVID-19 වසංගතය ජය ගැනීම සඳහා පූර්ණ ඇදහිල්ලෙන් රතන සූත්රය සජ්ඣායනා කිරීම | තායි තිච් ට්රක් තායි මිං
ලෝකයේ රතන සූත්රය (Ratana Sutta) පාවිචච්චි කරන රටවල්
රතන සූත්රය ප්රධාන වශයෙන්ම භාවිත කරන්නේ සහ සජ්ඣායනා කරන්නේ ථේරවාද බෞද්ධ රටවලයි. ලෝකයේ මෙම සූත්රය බහුලවම භාවිත කරන රටවල් සහ ප්රදේශ කිහිපයක් පහතින් දැක්වේ:
ශ්රී ලංකාව: රතන සූත්රය "සතර බණවර" පිරිත් පොතේ අඩංගු ප්රධාන සූත්රයක් වන අතර, එය දෛනිකව නිවෙස්වල, පන්සල්වල සහ ආගමික උත්සවවලදී අනිවාර්යයෙන්ම සජ්ඣායනා කරනු ලබයි.
මියන්මාරය (බුරුමය): මෙහි පිරිත් සජ්ඣායනා සම්ප්රදායේ රතන සූත්රයට ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් හිමිවේ.
තායිලන්තය: විශේෂයෙන්ම කොවිඩ්-19 වැනි වසංගත කාලවලදී රටට ආශිර්වාද පතා රතන සූත්රය මුළු රට පුරාම සජ්ඣායනා කිරීමට රජය සහ මහා සංඝරත්නය කටයුතු කරන ලදී.
කාම්බෝජය සහ ලාඕසය: මෙම රටවල ද ථේරවාද බෞද්ධ සම්ප්රදාය අනුව විවිධ ආශිර්වාද පූජාවන් සඳහා රතන සූත්රය භාවිත කෙරේ.
ඉන්දියාව: රතන සූත්රයේ උපත සිදු වූයේ ඉන්දියාවේ විසාලා මහනුවරදී වුවත්, වර්තමානයේද එරට වෙසෙන බෞද්ධ ජනතාව සහ මහාබෝධි සමාගම වැනි ආයතන මගින් පවත්වන පිරිත් සජ්ඣායනාවලදී මෙය භාවිත කරයි.
බංග්ලාදේශය සහ නේපාලය: මෙම රටවල වෙසෙන ථේරවාද බෞද්ධ ප්රජාව අතර ද රතන සූත්රය ඉතා ජනප්රියය.
වෙනත් රටවල්: ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, එංගලන්තය සහ ඕස්ට්රේලියාව වැනි රටවල පිහිටි බෞද්ධ විහාරස්ථානවල ද විවිධ උවදුරු දුරු කිරීමේ අරමුණින් මෙම සූත්රය සජ්ඣායනා කරනු ලබයි. උදාහරණයක් ලෙස, කොවිඩ් වසංගතය පැතිර ගිය මුල් කාලයේදී ඇමරිකාවේ වෙසෙන භික්ෂූන් වහන්සේලා එක්ව රතන සූත්රය 108 වරක් සජ්ඣායනා කරමින් ලෝකයට ආශිර්වාද කළහ.
සාරාංශයක් ලෙස, ථේරවාද බුදුදහම පවතින සෑම රටකම පාහේ රෝග බිය, අමනුෂ්ය බිය සහ දුර්භික්ෂ බිය යන "තුන්බිය" දුරු කර ආරක්ෂාව සලසා ගැනීම සඳහා රතන සූත්රය ප්රධානතම දේශනාව ලෙස භාවිත කරයි.
රතන සූත්රය ප්රධාන වශයෙන්ම භාවිත වන්නේ සහ සජ්ඣායනා කෙරෙන්නේ පාලි භාෂාවෙන් වුවද, ලොව පුරා විසිරී සිටින බෞද්ධ ජනතාව එය තමන්ගේ මව් භාෂාවලට පරිවර්තනය කරගෙන භාවිත කරනු ලබයි.
එම භාෂාවන් සහ රටවල් කිහිපයක් පහත පරිදි හඳුනාගත හැකියි:
පාලි භාෂාව: මෙය සූත්රයේ මුල් භාෂාව වන අතර, ලොව ඕනෑම රටක භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ බෞද්ධ පිරිස් පිරිත් සජ්ඣායනා කිරීමේදී භාවිත කරන්නේ මෙම පාලි භාෂාවයි.
සිංහල භාෂාව: ශ්රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව පාලි සජ්ඣායනයට අමතරව, එහි අර්ථය වටහා ගැනීම සඳහා සිංහල පරිවර්තන බහුලව භාවිත කරති.
බුරුම (මියන්මාර) භාෂාව: මියන්මාරයේ පිරිත් සජ්ඣායනා සම්ප්රදාය තුළ මෙම සූත්රය ඉතා වැදගත් වන අතර එරට භාෂාවෙන් ද අර්ථ විවරණ පවතී.
තායි භාෂාව: තායිලන්තයේ විශේෂයෙන්ම වසංගත කාලවලදී රටට ආශිර්වාද පතා රතන සූත්රය දේශනා කරන අතර, එහි අර්ථය තායි භාෂාවෙන් දේශනා කරනු ලබයි.
ඛමර් සහ ලාඕ භාෂා: කාම්බෝජය සහ ලාඕසය යන රටවල ද ඔවුන්ගේ දේශීය භාෂාවලින් මෙම සූත්රයේ අර්ථය සහ භාවිතය පවතී.
ඉංග්රීසි භාෂාව: ඇමරිකාව, එංගලන්තය සහ ඕස්ට්රේලියාව වැනි බටහිර රටවල වෙසෙන බෞද්ධයන් සහ විදේශිකයන් සඳහා රතන සූත්රය ඉංග්රීසි භාෂාවට පරිවර්තනය කර භාවිත කෙරේ.
හින්දි සහ බෙංගාලි භාෂා: ඉන්දියාවේ, නේපාලයේ සහ බංග්ලාදේශයේ වෙසෙන බෞද්ධ ප්රජාව අතර මෙම භාෂාවලින් රතන සූත්රය භාවිත වේ.
සාරාංශයක් ලෙස, රතන සූත්රය පාලි භාෂාවෙන් සජ්ඣායනා කරන අතරම, ලෝකයේ විවිධ රටවල එම රටවලට ආවේණික භාෂාවලින් එහි අර්ථය සහ විවරණ පාවිච්චි කරනු ලබයි.
ටිබෙටයේ සහ චීනයේ රතන සූත්රය (Ratana Sutta) පාවිචච්චි කරන ආකාරය ටිබෙටය සහ චීනය වැනි රටවල රතන සූත්රය භාවිතය පිළිබඳ තත්ත්වය මෙසේ පැහැදිලි කළ හැකියි:
1. සම්ප්රදායන් අතර වෙනස:
රතන සූත්රය අයත් වන්නේ පාලි ත්රිපිටකයටයි. මෙය ප්රධාන වශයෙන් අනුගමනය කරන්නේ ශ්රී ලංකාව, තායිලන්තය, මියන්මාරය වැනි ථේරවාද බෞද්ධ රටවල් විසිනි. ටිබෙටය වජ්රයාන බුදුදහම ද, චීනය මහායාන බුදුදහම ද අනුගමනය කරන බැවින් ඔවුන්ගේ වත්පිළිවෙත් සහ සජ්ඣායනා කරන සූත්ර ථේරවාද රටවලට වඩා තරමක් වෙනස් වේ.
2. චීනය (මහායාන බුදුදහම):
චීන බෞද්ධ ධර්ම ග්රන්ථ (Agamas - ආගම සූත්ර) තුළ රතන සූත්රයට සමාන අර්ථ ඇති දේශනා අන්තර්ගත වේ. නමුත්, ශ්රී ලංකාවේ මෙන් දිනපතා පිරිත් ලෙස රතන සූත්රය සජ්ඣායනා කිරීමේ සිරිතක් චීනයේ පොදුවේ දක්නට නැත. ඒ වෙනුවට ඔවුන් 'හෘදය සූත්රය' (Heart Sutra) වැනි මහායාන සූත්ර සහ විවිධ ධාරණී (Dharanis) සහ මන්ත්ර භාවිත කරති.
3. ටිබෙටය (වජ්රයාන බුදුදහම):
ටිබෙට් බුදුදහම තුළ ද ආරක්ෂාව සහ ආශිර්වාදය සඳහා රතන සූත්රය සෘජුවම භාවිත කිරීම ඉතා විරලයි. ඔවුන් ඒ සඳහා විවිධ මන්ත්ර (උදා: ඕම් මණි පද්මේ හූම්) සහ තන්ත්ර ක්රමවේදයන් භාවිත කරයි. කෙසේ වෙතත්, රතන සූත්රයේ මූලික පදනම වන "තෙරුවන් කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය සහ සත්ය ක්රියාව" යන සංකල්පය ඔවුන් ද උසස් කොට සලකයි.
4. වර්තමාන තත්ත්වය:
දැනට ලෝකය පුරා බුදුදහම ව්යාප්ත වී ඇති බැවින්, චීනයේ සහ ටිබෙටයේ සිටින ඇතැම් බෞද්ධ කණ්ඩායම් (විශේෂයෙන් ථේරවාද සම්ප්රදාය හදාරන පිරිස්) රතන සූත්රය පිළිබඳව දැනුවත් වී සිටින අතර එය සජ්ඣායනා කිරීමට ද පෙළඹී සිටිති. විශේෂයෙන්ම වසංගත තත්ත්වයන් පවතින කාලවලදී ලෝක සාමය සහ සුවය පතා මේ රටවල භික්ෂූන් වහන්සේලා ද රතන සූත්රය සජ්ඣායනා කළ අවස්ථා තිබේ.
සාරාංශයක් ලෙස, රතන සූත්රය එම රටවල "ප්රධාන දෛනික වත්පිළිවෙතක්" ලෙස භාවිත නොවුණත්, එහි අඩංගු "තෙරුවන්ගේ ගුණය" ලෝකයේ ඕනෑම බෞද්ධ සම්ප්රදායකට පොදු වූවකි.
ඔබට මහායාන හෝ වජ්රයාන සම්ප්රදායන් තුළ භාවිත වන වෙනත් ආරක්ෂක සූත්ර හෝ මන්ත්ර පිළිබඳව දැනගැනීමට අවශ්යද?
මහායාන සහ වජ්රයාන සම්ප්රදායන් තුළ ආරක්ෂාව සහ ආශිර්වාදය සඳහා භාවිත වන සුවිශේෂී සූත්ර සහ මන්ත්ර කිහිපයක් මෙසේ විස්තර කළ හැකියි:
මහායාන බුදුදහමේ ආරක්ෂාව පතා බහුලවම භාවිත කරන්නේ පහත සඳහන් දේශනාවන්ය:
හෘදය සූත්රය (Heart Sutra): මෙය මහායාන බුදුදහමේ ඉතාමත් වැදගත් සූත්රයකි. එහි ගැඹුරු දාර්ශනික අර්ථයක් අඩංගු වන අතර, එය සජ්ඣායනා කිරීමෙන් සියලු බාධක සහ බිය දුරු වන බව ඔවුන් විශ්වාස කරයි.
මහා කරුණා ධාරණී (Great Compassion Mantra): අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ත්වයන් (මහා කරුණාවට අධිපති) වර්ණනා කරමින් දේශනා කරන ඉතා බලගතු මන්ත්රයකි. කරදර සහ රෝග පීඩා දුරු කිරීමට මෙය බහුලව භාවිත වේ.
භෛෂජ්ය ගුරු (Medicine Buddha) මන්ත්රය: රෝගාබාධවලින් සුවය ලැබීම සහ නිරෝගීභාවය පතා චීන බෞද්ධයන් මෙම මන්ත්රය සජ්ඣායනා කරනු ලබයි.
ටිබෙට් බුදුදහම තුළ විවිධ බෝධිසත්ත්වවරුන්ගේ ගුණ ඇතුළත් මන්ත්ර සඳහා මුල් තැනක් හිමිවේ:
තාරා මෑණියන්ගේ මන්ත්රය (Tara Mantra): විශේෂයෙන්ම 'හරිත තාරා' (Green Tara) මෑණියන්ගේ "ඕම් තාරේ තුත්තාරේ තුරේ ස්වාහා" යන මන්ත්රය බිය, අනතුරු සහ බාධකවලින් ආරක්ෂා වීමට භාවිත කරයි.
අවලෝකිතේශ්වර මන්ත්රය (Om Mani Padme Hum): මෙය ලොව ප්රසිද්ධම මන්ත්රයකි. මෙය සජ්ඣායනා කිරීමෙන් මනසේ සාමය සහ සර්වප්රකාර ආරක්ෂාව ලැබෙන බව ඔවුන් විශ්වාස කරයි.
වජ්රපාණී මන්ත්රය (Vajrapani Mantra): අමනුෂ්ය බලපෑම් සහ සෘණාත්මක ශක්තීන්ගෙන් ආරක්ෂා වීමට 'වජ්රපාණී' බෝධිසත්ත්වයන්ගේ මන්ත්රය භාවිත කෙරේ.
ථේරවාද බුදුදහමේ රතන සූත්රය සජ්ඣායනය මගින් බලාපොරොත්තු වන ආරක්ෂාව සහ ශාන්තියම, මහායාන සහ වජ්රයාන සම්ප්රදායන් තුළ මෙම සූත්ර සහ මන්ත්ර මගින් ලබා ගැනීමට ඔවුන් උත්සාහ කරයි. මේ සෑම ක්රමයකම පදනම වන්නේ තෙරුවන් කෙරෙහි ඇති අවංක විශ්වාසය සහ මෛත්රී සහගත සිතයි.
ඔබට මෙයින් යම් නිශ්චිත මන්ත්රයක හෝ සූත්රයක සිංහල අර්ථය පිළිබඳව තවදුරටත් දැනගැනීමට අවශ්යද?
භෛෂජ්ය ගුරු (Medicine Buddha) මන්ත්රය: රෝගාබාධවලින් සුවය ලැබීම සහ නිරෝගීභාවය පතා චීන බෞද්ධයන් මෙම මන්ත්රය සජ්ඣායනා කරනු ලබයි.
මහායාන බුදුදහම තුළ ඉතාමත් ගෞරවයට පාත්ර වන, රෝග බිය සහ ශෝකය දුරු කරන මහා බලගතු වන්දනාවක් ලෙස භෛෂජ්ය ගුරු (Medicine Buddha) වන්දනාව හඳුන්වන්න පුළුවන්. මෙම මන්ත්රය සහ එහි අරුත පිළිබඳ විස්තර මෙසේය:
භෛෂජ්ය ගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේ (Bhaisajyaguru) හඳුන්වන්නේ "වෛද්යවරයකු බඳු වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ" ලෙසයි. උන්වහන්සේ තමන් බෝධිසත්ත්ව අවධියේදී ප්රාර්ථනා 12ක් සිදු කළ අතර, ඉන් ප්රධානතම අරමුණ වූයේ සත්ත්වයන්ට වැළඳෙන ශාරීරික හා මානසික රෝග සුවපත් කිරීම සහ ඔවුන්ගේ ආයුෂ වැඩි කිරීමයි.
මෙම මන්ත්රය ආකාර දෙකකින් පවතී. එහි වඩාත් ප්රසිද්ධ "කෙටි මන්ත්රය" පහත පරිදි වේ:
"තය්යතා ඕම් බේකන්සේ බේකන්සේ මහා බේකන්සේ රජ සමුද්ගතේ සෝහා"
(Tayata Om Bekanze Bekanze Maha Bekanze Radza Samudgate Soha)
මෙහි එන එක් එක් වචනයෙන් ගැඹුරු අරුතක් කියවේ:
බේකන්සේ (Bekanze): යන්නෙහි තේරුම "වේදනාව හෝ රෝගය දුරු කිරීම" යන්නයි.
පළමු 'බේකන්සේ': ශාරීරික රෝග සහ වේදනාවන් දුරු කිරීම.
දෙවන 'බේකන්සේ': සියලු රෝගයන්ට මූලික වන අකුසල සහ අඳුරු සිතිවිලි (ලෝභ, දෝස, මෝහ) දුරු කිරීම.
මහා බේකන්සේ: සියලු සත්ත්වයන් භව දුකින් සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් කර සුවපත් කිරීම.
චීන, ටිබෙට් සහ වියට්නාම බෞද්ධයන් මෙම මන්ත්රය භාවිත කරන්නේ පහත අරමුණු සඳහාය:
රෝගීන්ට ආශිර්වාද කිරීම: තමන්ට හෝ වෙනත් රෝගී වූ අයෙකුට සුවය ප්රාර්ථනා කරමින් මෙය සජ්ඣායනා කරයි.
ශල්යකර්මවලට පෙර: සැත්කම් හෝ බරපතල ප්රතිකාරවලට පෙර සිතේ බිය දුරු කර ගැනීමට මෙය භාවිත කරයි.
මියගිය අයට පින් දීම: මියගිය අයගේ ආත්මයට සුවයක් සහ යහපත් උප්පත්තියක් ප්රාර්ථනා කිරීමටද මෙය භාවිත කරයි.
නිරෝගී බව රැක ගැනීම: එදිනෙදා ජීවිතයේදී කායික හා මානසික ශක්තිය වර්ධනය කර ගැනීමට මෙය උපකාරී වන බව ඔවුන් විශ්වාස කරයි.
සාමාන්යයෙන් මෙම මන්ත්රය 108 වරක් හෝ ඊට වැඩි වාර ගණනක් ශ්රද්ධාවෙන් සජ්ඣායනා කරනු ලබයි. මෙය සජ්ඣායනා කිරීමේදී භෛෂජ්ය ගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නිල් පැහැති සිරුරෙන් නිකුත් වන ආලෝකය තමන්ගේ හෝ රෝගියාගේ සිරුරට ලැබී රෝග සුව වන බව සිතින් මවා ගැනීම (Visualization) විශේෂත්වයකි.
ථේරවාද බුදුදහමේ අප රතන සූත්රය භාවිත කරන අයුරින්ම, මහායාන බෞද්ධයෝ මෙම මන්ත්රය ලෝකයේ සුවය පතා භාවිත කරති.